Noktürnler

NOKTÜRNLER – MÜZİĞE VE GECEYE DAİR ÖYKÜLER

YAZAR: Kazuo İşiguro
YAYINEVİ: Turkuvaz Kitap
ÇEVİRİ: Zeynep Erkut
1. Baskı, Ekim 2011, İstanbul, 189 Sf.

Kitap beş öyküden oluşuyor. Adından da anlaşılacağı üzere müziğe dair bu öyküler. Öykü adları sırasıyla şöyle:
– Aşk Şarkıcısı
– Come Rain Or Come Shine
– Malvern Hills
– Noktürn
– Çellistler

Yazanı Japon bir yazar olduğu için Japonya’ya özgü bir müzikî öyküler yer alacak sandım ama öyle değil. Caz, blues, swing ruhları hâkim tamamen. Her öyküde müzik yapan ya da yapmak isteyen, ya da müzik yapıp da sesini duyurmaya çabalayan ya da yılların eskittiği müzisyenlerin, sanatçıların yaşadıkları sıkıntıları, çaresizlikleri, müziğin götürdüğü yabancı ülkelerde çektikleri yabancılıkları, ayak uydurma çabalarını ve toplumun aradığı görsel estetikten yoksun oluşlarının verdiği kaybedişten, sosyolojik baskıdan bahsediyor.

İlk öyküde (Aşk Şarkıcısı) yılların eskitemediği Tony Gardner adlı müzisyenin yine kendisi gibi sanatçı olan eşi Lindy Gardner’a serenat yapmak için o sırada Venedik’te bir sokakta konser veren genç yetenekten aldığı yardımı ele alıyor. Tony Gardner söyleyecek, genç yetenekse gitarla eşlik edecek. Bir kanoyla eşinin kaldığı otelin penceresinin altında ışığın yanmasını bekliyorlar. O kadar samimi bir romantizm havası hâkim oluyor ki burada insan zihninde. Aynı zamanda o atmosferi betimlediği yerde benim zihnimde Keloğlan’ın Keloğlan Aramızda filminde kayıkta serenat yaptığı sahne canlandı. Tam o kısımda gülümsemekle hüzünlenmek duyguları bütünleşiyor. Çünkü son serenattır o.

Öyküler birbirinden bağımsız. Sadece ilk ve son öyküler, öyküleri bir noktada birbirine bağlıyor. Tüm öykülerin birleştiği konu ise gençlik ideallerinin, âşkın, romantizmin zamana karşı aldığı değişimler, dönüşümler… Zamana yenik düşen tüm duyguların, tüm yaşantıların, biriken anıların zamandan etkilenmeden ilk tazeliği, güzelliği, hüznü ve kederiyle müzikte buluştuğunu vurguluyor. Müzikte gizleniyor âşklar, hayaller ve müzikte ebedileşiyor. Bu aktarıma ince mizahı da katıyor.

Müzikte yetenekli doğmakla sonradan yetenekli olmak üzerindeki zorlukları her iki taraf açısından ele alıyor. Bunu Noktürn adlı öyküde daha iyi açıklıyor. İki müzisyen var; biri doğuştan yetenekli ama çirkin bir simaya sahip olduğu için toplum arasına karışıp üne kavuşamıyor, diğeri ise çabalayarak yeteneğini geliştiren biri ve ödüle layık görülüyor. Ama ödülün bu kadar kötü çalan birine verilmesini haksız görüp referans aracılığıyla ödülü kaptığını söylüyor diğeri. Ama kime göre kötü? Ve soruyor kadın: ”Onun senden kötü çalıyor olması ve doğuştan yetenekli olmaması yeteneksiz ve ödülü hak etmediği anlamı mı taşır? Senin çaba göstermeden sergilediğin bu yeteneğin için onlar ne kadar çabalıyor, nasıl badireler atlatıyor biliyor musun ki haksız olduğunu iddia ediyorsun? ”

Sade anlaşılır anlatımı vardı öykülerin ama en heyecanlı yerinde bitiyor yine. Tadımlık olmuş tam. İtalya, Londra, Hollywood mekânlarında geçmesi ve caz, soul ruhunu işlemesi kitabın artısı bana göre, haricinde beni sarmazdı.

Çeviri noktasında da çevirmen Japonca aslından çevirmediği için just, fuck, really yazan her yere ”sadece, kahrolası, lanet olası, gerçekten” ifadelerini kimi yerlerde çok sık tekrar ettiği için motamotluktan çıkamamış.

Kitapta bahsi geçen birkaç sanatçı, şarkılar ve kitap:

– Sanatçılar: Frank Sinatra, Bing Crosby, Ella Fitzgerald, Glenn Campbell, Dean Martin, Chet Baker, Joe Pass, Irving Berlin, Cole Porter, Sarah Vaughan, Peggy Lee, Julie London, Ray Charles, George Gershwin, Bill Evans, Billy Holiday, Fred Astaire ve Ginger Rogers, Clifford Brown, Vaughan Williams, Wayne Shorter, Leoš Janáček, Nelson Riddle, Ben Webster, Abba

– Şarkılar: Dancing Queen(Abba), Autumn Leaves, The Nearness Of You, Georgia On My Mind, Come Rain Or Come Shine(Ray Charles), April In Paris, Lover Man, Cheek To Cheek(Irving Berlin), Begin To Beguine(Cole Porter), Here’s That Rainy Day, It Never Entered My Mind, I Fall In Love Too Easily, One For My Baby, By The Time I Get To Phoenix

Not: Alıntıdır. Ebru G

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir