Alzheimer Hastalığı Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

141
Alzheimer Hastalığı Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey
ads

Alzheimer hastalığı nedir?

Alzheimer hastalığı demansın ilerleyici bir şeklidir. Demans, beyin yaralanmalarının veya hafızayı, düşünmeyi ve davranışı olumsuz etkileyen hastalıkların neden olduğu durumlar için daha geniş bir terimdir. Bu değişiklikler günlük yaşama engel oluyor.

Alzheimer Derneği’ne göre, Alzheimer hastalığı demans vakalarının yüzde 60 ila 80’ini oluşturuyor. Hastalığı olan çoğu kişi 65 yaşından sonra tanı alır. Daha önce teşhis edilirse, genellikle erken başlangıçlı Alzheimer hastalığı olarak adlandırılır.

Alzheimer’ın tedavisi yok ama hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilecek tedaviler var.

Alzheimer gerçekleri

Birçok insan Alzheimer hastalığı duymuş olsa da, bazıları tam olarak ne olduğundan emin değildir. İşte bu durum hakkında bazı gerçekler:

  • Alzheimer hastalığı kronik devam eden bir durumdur.
  • Semptomları yavaş yavaş ortaya çıkar ve beyin üzerindeki etkileri dejeneratiftir, yani yavaş düşüşe neden olurlar.
  • Alzheimer’ın tedavisi yoktur, ancak tedavi hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı olabilir ve yaşam kalitesini artırabilir.
  • Herkes Alzheimer hastalığına bulanabilir, ancak bazı insanlar bunun için daha yüksek risk altındadır. Bu, 65 yaşın üzerindeki kişileri ve ailesinde bu durumu öyküsü olanları içerir.
  • Alzheimer ve bunama aynı şey değil. Alzheimer hastalığı bir demans türüdür.
  • Alzheimer’lı insanlar için beklenen tek bir sonuç yok. Bazı insanlar hafif bilişsel hasarla uzun süre yaşarken, diğerleri semptomların daha hızlı başlangıcını ve daha hızlı hastalık ilerlemesini yaşar.

Her insanın Alzheimer hastalığı ile yolculuğu farklıdır.

Demans ve Alzheimer Karşılaştırması

“Demans” ve “Alzheimer” terimleri bazen birbirinin yerine kullanılır. Ancak, bu iki koşul aynı değildir. Alzheimer bir demans türüdür.

Demans, unutkanlık ve kafa karışıklığı gibi hafıza kaybı ile ilgili semptomları olan durumlar için daha geniş bir terimdir. Demans, Alzheimer hastalığı, Parkinson hastalığı, travmatik beyin hasarı ve bu semptomlara neden olabilecek diğerleri gibi daha spesifik durumları içerir.

Bu hastalıklar için nedenleri, belirtileri ve tedavileri farklı olabilir. Demans ve Alzheimer hastalığının nasıl farklılık duyduğu hakkında daha fazla bilgi edinin.

Alzheimer hastalığı nedenleri ve risk faktörleri

Uzmanlar Alzheimer hastalığının tek bir nedenini belirlemediler, ancak bazı risk faktörleri belirlediler:

  • Yaş. Alzheimer hastalığına yakalandıklarının çoğu 65 yaş ve üstü.
  • Aile geçmişi. Durumu geliştiren yakın bir aile üyeniz varsa, bunu alma olasılığınız daha yüksektir.
  • Genetik. Bazı genler Alzheimer hastalığıyla bağlantılı.

Bu risk faktörlerinden bir veya daha fazlasine sahip olmak, Alzheimer hastalığı geliştireceğiniz anlamına gelmez. Sadece risk seviyenizi yükseltir.

Durumu geliştirme konusundaki kişisel riskiniz hakkında daha fazla bilgi edinmek için doktorunuzla konuşun. Amiloid plakları, nörofibril karışıklıklar ve Alzheimer hastalığına neden olabilecek diğer faktörler hakkında bilgi edinin.

Alzheimer ve genetik

Alzheimer’ın tanımlanabilir bir nedeni olmasa da genetik önemli bir rol oynayabilir. Özellikle bir gen araştırmacıların ilgisini çekiyor. Apolipoprotein E (APOE),yaşlı yetişkinlerde Alzheimer semptomlarının başlangıcıyla bağlantılı bir gendir.

Kan testleri, alzheimer gelişme riskinizi artıran bu gene sahip olup olmadığınızı belirleyebilir. Birisi bu gene sahip olsa bile, Alzheimer’a yakalanmayabileceğini unutmayın.

Bunun tersi de geçerlidir: Birisi genleri olmasa bile alzheimer olabilir. Birinin Alzheimer’a gelip gelmeyeceğini kesin olarak söylemenin bir yolu yok.

Diğer genler de Alzheimer ve erken başlangıçlı Alzheimer riskini artırabilir.

Alzheimer hastalığı belirtileri

Herkesin zaman zaman unutkanlık nöbetleri vardır. Ancak Alzheimer hastalığı olan insanlar, zaman içinde kötüleşen devam eden bazı davranışlar ve semptomlar gösterirler. Bunlar şunları içerebilir:

  • randevuları tutma yeteneği gibi günlük aktiviteleri etkileyen bellek kaybı
  • mikrodalga kullanmak gibi tanıdık görevlerle ilgili sorun
  • problem çözme ile ilgili zorluklar
  • konuşma veya yazma sorunu
  • zaman veya yerler hakkında kafa karışıklığına dönüşerek
  • azalmış yargı
  • kişisel hijyenin azalması
  • ruh hali ve kişilik değişiklikleri
  • arkadaşlarından, ailesinden ve topluluktan çekilme

Semptomlar hastalığın evresine göre değişir. Alzheimer’ın erken göstergeleri ve daha şiddetli semptomlara nasıl ilerledikleri hakkında bir göz atın.

Alzheimer evreleri

Alzheimer ilerleyici bir hastalıktır, bu da semptomların zamanla yavaş yavaş kötüleşeceği anlamına gelir. Alzheimer yedi aşamaya ayrılır:

  • Aşama 1. Bu aşamada herhangi bir semptom yoktur, ancak aile öyküsüne göre erken tanı olabilir.
  • Aşama 2. Unutkanlık gibi en erken semptomlar ortaya çıkar.
  • Aşama 3. Hafıza ve konsantrasyon azalması gibi hafif fiziksel ve zihinsel bozukluklar ortaya çıkar. Bunlar sadece kişiye çok yakın biri tarafından fark edilebilir.
  • Aşama 4. Alzheimer bu aşamada sıklıkla teşhis edilir, ancak yine de hafif olarak kabul edilir. Hafıza kaybı ve günlük görevleri yerine getirememe açıktır.
  • Aşama 5. Orta ila şiddetli semptomlar sevdiklerinizden veya bakıcılardan yardım gerektirir.
  • Aşama 6. Bu aşamada, Alzheimer’lı bir kişinin yemek yemek ve kıyafet giymek gibi temel görevlerde yardıma ihtiyacı olabilir.
  • Aşama 7. Bu Alzheimer’ın en şiddetli ve son aşamasıdır. Konuşma ve yüz ifadelerinde kayıp olabilir.

Bir kişi bu aşamalarda ilerledikçe, bir bakıcının desteğine ihtiyaç duyacaktır.

Erken başlangıçlı Alzheimer

Alzheimer tipik olarak 65 yaş ve üstü kişileri etkiler. Bununla birlikte, 40’lı veya 50’li yaşlardaki kişilerde ortaya çıkabilir. Buna erken başlangıç veya daha genç başlangıçlı Alzheimer denir. Bu tür Alzheimer, durumu olan tüm insanların yaklaşık yüzde 5’ini etkiler.

Erken başlangıçlı Alzheimer belirtileri hafif hafıza kaybı ve günlük işleri konsantre etme veya bitirme sorununu içerebilir. Doğru kelimeleri bulmak zor olabilir ve zamanın izini kaybedebilirsiniz. Mesafeleri söylemede sorun gibi hafif görme problemleri de ortaya çıkabilir.

Bazı insanlar bu durumu geliştirme riski daha yüksektir.

Alzheimer hastalığının teşhisi

Alzheimer hastalığı olan birine teşhis koymanın tek kesin yolu öldükten sonra beyin dokusunu incelemektir. Ancak doktorunuz zihinsel yeteneklerinizi değerlendirmek, bunamayı teşhis etmek ve diğer durumları ekarte etmek için diğer muayene ve testleri kullanabilir.

Muhtemelen tıbbi bir öykü alarak başlayacaklar. Onlar sizin hakkında sorabilirsiniz:

  • belirti -leri
  • aile tıbbi geçmişi
  • diğer mevcut veya geçmiş sağlık koşulları
  • güncel veya geçmiş ilaçlar
  • diyet, alkol alımı veya diğer yaşam tarzı alışkanlıkları

Oradan, doktorunuz muhtemelen Alzheimer hastalığınız olup olmadığını belirlemeye yardımcı olmak için birkaç test yapacaktır.

Alzheimer testleri

Alzheimer hastalığı için kesin bir test yok. Bununla birlikte, doktorunuz muhtemelen teşhisinizi belirlemek için birkaç test yapacaktır. Bunlar zihinsel, fiziksel, nörolojik ve görüntüleme testleri olabilir.

Doktorunuz zihinsel durum testi ile başlayabilir. Bu, kısa süreli belleğinizi, uzun süreli belleğinizi ve yer ve zamana yöneliminizi değerlendirmelerine yardımcı olabilir. Örneğin, size sorabilirler:

  • hangi gün
  • başkanın kim olduğu
  • kısa bir kelime listesini hatırlamak ve hatırlamak

Daha sonra, muhtemelen fiziksel bir muayene yapacaklar. Örneğin, kan basıncınızı kontrol edebilir, kalp atış hızınızı değerlendirebilir ve ateşinizi ölçebilirler. Bazı durumlarda, bir laboratuvarda test için idrar veya kan örnekleri toplayabilirler.

Doktorunuz ayrıca enfeksiyon veya inme gibi akut tıbbi bir sorun gibi diğer olası teşhisleri ekarte etmek için nörolojik bir muayene de yaptırabilir. Bu sınav sırasında reflekslerinizi, kas tonunuzu ve konuşmanızı kontrol ederler.

Doktorunuz beyin görüntüleme çalışmaları da isteyebilir. Beyninizin resimlerini oluşturacak bu çalışmalar şunları içerebilir:

  • Manyetik rezonans görüntüleme (MRG). MRI’lar iltihaplanma, kanama ve yapısal sorunlar gibi temel belirteçleri almaya yardımcı olabilir.
  • Bilgisayarlı tomografi (BT) taraması. BT taramaları, doktorunuzun beyninizde anormal özellikler aramasında yardımcı olabilecek X-ışını görüntüleri alır.
  • Pozitron emisyon tomografisi (PET) taraması. PET tarama görüntüleri doktorunuzun plak birikimini tespit etmesine yardımcı olabilir. Plak Alzheimer semptomları ile ilgili bir protein maddesidir.

Doktorunuzun yapabileceği diğer testler arasında Alzheimer hastalığı riskinin daha yüksek olduğunu gösterebilecek genleri kontrol etmek için kan testleri yer almaktadır.

Alzheimer ilacı

Alzheimer hastalığının bilinen bir tedavisi yok. Bununla birlikte, doktorunuz semptomlarınızı hafifletmeye ve hastalığın ilerlemesini mümkün olduğunca geciktirmeye yardımcı olmak için ilaçlar ve diğer tedaviler önerebilir.

Erken ve orta derecede Alzheimer için doktorunuz donepezil (Aricept) veya rivastigmine (Exelon) gibi ilaçlar reçete edebilir. Bu ilaçlar beyninizde yüksek düzeyde asetilkolin korunmasına yardımcı olabilir. Bu, hafızanıza yardımcı olabilecek bir tür nörotransmitterdir.

Orta ila şiddetli Alzheimer’ı tedavi etmek için doktorunuz donepezil (Aricept) veya memantin (Namenda) reçete edebilir. Memantin aşırı glutamatın etkilerini engellemeye yardımcı olabilir. Glutamat, Alzheimer hastalığında daha yüksek miktarlarda salınan ve beyin hücrelerine zarar veren bir beyin kimyasalıdır.

Doktorunuz ayrıca Alzheimer ile ilgili semptomların tedavisine yardımcı olmak için antidepresanlar, antianksiety ilaçlar veya antipsikotikler önerebilir. Bu belirtiler şunlardır:

  • depresyon
  • huzursuzluk
  • saldırganlık
  • ajitasyon
  • halüsinasyon

Alzheimer ilaçları ve geliştirilmekte olanlar hakkında daha fazla bilgi edinin.

Diğer Alzheimer tedavileri

İlaç tedavisine ek olarak, yaşam tarzı değişiklikleri durumunuzu yönetmenize yardımcı olabilir. Örneğin, doktorunuz size veya sevdiğiniz sine yardımcı olacak stratejiler geliştirebilir:

  • görevlere odaklanmak
  • karışıklığı sınırlamak
  • yüzleşmekten kaçınmak
  • her gün yeterince dinlenmek
  • sakin kalmak

Bazı insanlar E vitamininin zihinsel yeteneklerdeki düşüşü önlemeye yardımcı olabileceğine inanıyor, ancak çalışmalar daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu gösteriyor. E vitamini veya diğer takviyeleri almadan önce doktorunuza sorduğunuzdan emin olun. Alzheimer hastalığının tedavisinde kullanılan bazı ilaçlara müdahale edebilir.

Yaşam tarzı değişikliklerine ek olarak, doktorunuza sorabileceğiniz birkaç alternatif seçenek vardır.

Alzheimer’ı Önleme

Alzheimer’ın bilinen bir tedavisi olmadığı gibi, kusursuz önleyici tedbirler de yoktur. Bununla birlikte, araştırmacılar bilişsel düşüşü önlemenin yolları olarak genel sağlıklı yaşam tarzı alışkanlıklarına odaklanmaktadır.

Aşağıdaki önlemler yardımcı olabilir:

  • Sigarayı.
  • Düzenli egzersiz yapın.
  • Bilişsel eğitim egzersizlerini deneyin.
  • Bitki bazlı bir diyet yiyin.
  • Daha fazla antioksidan tüketin.
  • Aktif bir sosyal yaşam sürdürin.

Yaşam tarzınızda büyük değişiklikler yapmadan önce doktorunuzla konuştuğunuzdan emin olun.

Alzheimer bakımı

Alzheimer’lı sevdiğiniz biri varsa, bakıcı olmayı düşünebilirsiniz. Bu, genellikle kolay olmayan ancak çok ödüllendirici olabilen tam zamanlı bir iştir.

Bakıcı olmak birçok beceri gerektirir. Bunlar arasında belki de her şeyden önce sabır, yaratıcılık, dayanıklılık ve değer verdiğin birinin yaşayabileceği en rahat hayatı yaşamasına yardımcı olma rolünde neşe görme yeteneği bulunur.

Bir bakıcı olarak, sevdiğinizle olduğu kadar kendinize de dikkat etmek önemlidir. Rolün sorumlulukları ile stres, kötü beslenme ve egzersiz eksikliği riski artabilir.

Bakıcı rolünü üstlenmeyi seçerseniz, yardımcı olmak için profesyonel bakıcıların yanı sıra aile üyelerinin de yardımını almanız gerekebilir.

Alzheimer istatistikleri

Alzheimer hastalığını çevreleyen istatistikler göz korkutucu.

  • Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerine (CDC) göre, Alzheimer ABD’li yetişkinler arasında en sık görülen altıncı ölüm nedenidir. 65 yaş ve üstü kişilerin ölüm nedenleri arasında beşinci sırada yer alıyor.
  • Yapılan bir araştırma, 2010 yılında 65 yaş üstü 4,7 milyon Amerikalının Alzheimer hastası olduğunu ortaya koydu. Bu araştırmacılar, 2050’ye kadar 13,8 milyon Alzheimer’lı Amerikalı olacağını tahmin ettiler.
  • CDC’nin tahmin ettiği gibi yüzde 90’ın üzerindeGüvenilir Kaynak Alzheimer’lı insanlar 60 yaşın üzerine çıkana kadar hiçbir belirti görmezler.
  • Alzheimer pahalı bir hastalıktır. CDC’ye göre, yaklaşık 259 milyar dolar 2017 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde Alzheimer ve demans bakım masraflarına harcanmış.

Önemli Not

Alzheimer, birçok bilinmeyenin olduğu karmaşık bir hastalıktır. Bilinen şey, durumun zamanla kötüleşeceğidir, ancak tedavi semptomları geciktirmenize ve yaşam kalitenizi artırmaya yardımcı olabilir.

Sizin veya sevdiğiniz birinin Alzheimer olabileceğini düşünüyorsanız, ilk adımınız doktorunuzla konuşmaktır. Tanı koymanıza, neler bekleyebileceğinizi tartışmanıza ve sizi hizmetlere ve desteğe bağlamanıza yardımcı olabilirler. İlgileniyorsanız, klinik çalışmalara katılmanız hakkında da bilgi verebilirler.

ads
0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x